Kobiety w polskiej gospodarce: siła przedsiębiorczości i przywództwa
Kobiety odgrywają coraz większą rolę w polskiej gospodarce. Rosnąca liczba prowadzonych przez nie firm, większa obecność w zarządzaniu oraz aktywność w życiu publicznym sprawiają, że wpływ pań na rozwój społeczny i gospodarczy kraju systematycznie się zwiększa. Pod względem przedsiębiorczości kobiet Polska należy do czołówki państw europejskich.
– Polki są niezwykle aktywne – prowadzą 37 proc. przedsiębiorstw w Polsce, czyli o 10 proc. więcej niż kobiety w całej Europie. Widzimy, że one są niezwykle pracowite i twórcze, chcą mieć sporo do powiedzenia, odgrywać rolę zgodnie ze swoimi talentami, powołaniem, swoim miejscem w Polsce i na świecie – podkreśla w rozmowie z agencją Newseria dr Jolanta Rzegocka, prezeska Fundacji Polka XXI wieku.
Z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej analizowanych przez Polski Instytut Ekonomiczny wynika, że w 2025 roku kobiety założyły 102,8 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych, co stanowiło 39 proc. wszystkich nowych JDG w Polsce. Większość z nich – 87 proc. – została zarejestrowana przez Polki, a pozostałe 13 proc. przez cudzoziemki.
Sześć na 10 nowych jednoosobowych działalności gospodarczych zakładanych przez Polki jest związanych z działalnością profesjonalną, naukową i techniczną, handlem, opieką zdrowotną, pomocą społeczną oraz pozostałą działalnością usługową. W strukturze branżowej działalności Polek udział opieki zdrowotnej i pomocy społecznej wynosi 16 proc., podczas gdy w przypadku cudzoziemek tylko 5 proc. Podobna sytuacja występuje w działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej, w finansach i ubezpieczeniach, a także w handlu.
– Ponad połowa polskiej populacji to kobiety, które są też w większym stopniu reprezentowane w senioralnym okresie życia. Staje się on coraz bardziej wymagający z perspektywy zarządzania polską gospodarką, więc ta rola systematycznie rośnie. Od 1989 roku w Sejmie było niespełna 80 kobiet posłanek, dzisiaj to niemal połowa składu głównej izby parlamentarnej. Widzimy też, że niemal 40 proc. firm w Polsce jest prowadzonych przez kobiety, tak że statystyki dotyczące kobiet na stanowiskach menedżerskich rosną – przekonuje Jadwiga Emilewicz, fundatorka Fundacji Polka XXI wieku.
Dane europejskie pokazują, że choć udział kobiet w zarządzaniu rośnie, nadal są one niedostatecznie reprezentowane w najwyższych strukturach gospodarki. Z badania siły roboczej Unii Europejskiej wynika, że w 2023 roku 3,7 mln kobiet w UE zajmowało stanowiska kierownicze, podczas gdy w 2014 roku było to 3,1 mln.
Jednocześnie kobiety stanowiły 46,4 proc. wszystkich osób zatrudnionych w Unii, natomiast wśród kadry kierowniczej ich udział wynosił 34,8 proc. W 2014 roku było to odpowiednio 45,8 proc. zatrudnionych oraz 31,8 proc. stanowisk kierowniczych.
Na tle Unii Europejskiej Polska należy do państw o relatywnie wysokim udziale kobiet w zarządzaniu. Według danych Eurostatu kobiety zajmują ponad 42 proc. stanowisk menedżerskich w naszym kraju, co plasuje go wśród liderów UE pod względem obecności pań na stanowiskach kierowniczych.
– Obecność Polek w nauce, biznesie i na stanowiskach menedżerskich jest sporo powyżej średniej. Powiedziałabym „tak” dla kobiet, nie dla parytetów, dajmy im szansę dokonać wyboru, na ich warunkach. Jeśli chcą się rozwijać przede wszystkim w swoim życiu rodzinnym, osobistym, żeby w ten sposób budować swój dobrostan, dajmy im tę możliwość. Niekoniecznie ciągnijmy te statystyki, że to musi być niezbędnie 50 na 50. Jeśli kobieta dobrze się czuje w swoim miejscu, to dowartościujmy ją w ten sposób kulturowo, a nie każmy im przesiadać się tam, gdzie nie czują się komfortowo – tłumaczy Jadwiga Emilewicz.
Jednocześnie mimo rosnącej aktywności nadal istnieją czynniki ograniczające rozwój firm prowadzonych przez kobiety. Z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Biznes na wysokich obcasach” wynika, że kobiety częściej niż mężczyźni wskazują obawę przed porażką oraz niższą ocenę własnych kompetencji biznesowych jako bariery utrudniające rozpoczęcie działalności gospodarczej. W badaniach zwracają również uwagę na trudności w łączeniu prowadzenia firmy z obowiązkami opiekuńczymi i życiem rodzinnym.
– Spoglądając w przyszłość o kolejne 10 lat, wyraźnie widzimy, że to będzie czas Polski, zatem również czas Polek, które będą aktywne we wszystkich dziedzinach życia społecznego, kulturalnego, w przedsiębiorstwach. To jest czas, w którym mają się wykazać, mają być sobą, ale też korzystając z talentów, z ogromnego doświadczenia i z tradycji, którą niosą, powinny być w awangardzie życia społecznego – ocenia prezeska Fundacji Polka XXI wieku.
Tematy związane z rolą kobiet w gospodarce, nauce i życiu publicznym są jednym z głównych wątków konferencji „Polka XXI wieku”, organizowanej przez Fundację Polka XXI wieku.
– Patronką tegorocznej edycji jest Maria Skłodowska-Curie, wspaniała kobieta, naukowczyni, matka, która pokonywała wiele trudności, przesuwała granice wiedzy, jest bardzo inspirująca. To kobieta, która uczy nas nowoczesnego przywództwa, pokazuje, jak stawiać sobie nowe wyzwania i przesuwać granice naszych możliwości – m
